Universiteti është një nga hapësirat ku formësohen jo vetëm profesionistët e së ardhmes, por edhe mënyra se si një shoqëri mendon, zhvillohet dhe përballet me ndryshimet. Brenda tij lindin ide, vihen në diskutim modele të konsoliduara dhe ndërtohen perspektiva të reja. Në qendër të këtij procesi janë studentët, të cilët nuk janë thjesht përfitues të arsimit, por pjesëmarrës aktivë në zhvillimin e tij.
Çdo vit, më 17 nëntor, shënohet Dita Ndërkombëtare e Studentëve. Kjo datë përfaqëson një moment për të reflektuar mbi historinë e lëvizjeve studentore, të drejtën për arsim, lirinë akademike dhe rolin që të rinjtë kanë në ndërtimin e shoqërive demokratike.
Por kjo ditë nuk lidhet vetëm me historinë. Ajo ngre edhe një pyetje aktuale: çfarë do të thotë të jesh student në një botë që ndryshon me ritme të shpejta dhe çfarë përgjegjësie kanë universitetet ndaj brezit që përgatitin?
17 nëntori dhe historia e një date që u bë simbol i rezistencës studentore
Origjina e Ditës Ndërkombëtare të Studentëve lidhet me ngjarjet e vitit 1939 në Pragë, gjatë pushtimit nazist të Çekosllovakisë. Pas protestave studentore kundër pushtimit, autoritetet naziste ndërmorën një valë represioni ndaj universiteteve dhe komunitetit akademik çek.
Më 17 nëntor 1939, nëntë drejtues studentorë u ekzekutuan pa gjyq, ndërsa më shumë se 1,200 studentë u arrestuan dhe u dërguan në kampin e përqendrimit të Sachsenhausen. Universitetet çeke u mbyllën me urdhër të autoriteteve naziste.
Këto ngjarje u kthyen në një simbol të rezistencës studentore dhe të mbrojtjes së lirisë akademike. Në vitin 1941, në një aktivitet ndërkombëtar studentor në Londër, 17 nëntori u përkujtua si ditë solidariteti me studentët që kishin vuajtur represionin nazist.
Që prej asaj kohe, kjo datë është shndërruar në një simbol të rëndësishëm ndërkombëtar, duke rikthyer vëmendjen te të drejtat e studentëve, qasja në arsim dhe liria për të shprehur ide e qëndrime.
Çfarë do të thotë të jesh student sot?
Të jesh student sot do të thotë të përballesh me një realitet shumë më kompleks sesa përvetësimi i njohurive brenda një disipline të caktuar. Zhvillimi teknologjik, transformimi i tregut të punës, inteligjenca artificiale dhe ndryshimet ekonomike e shoqërore po ndryshojnë vazhdimisht aftësitë që kërkohen nga profesionistët e rinj.
Në këtë kontekst, diploma mbetet një element i rëndësishëm i formimit, por nuk është e vetmja garanci për përgatitjen profesionale. Studentët kanë nevojë të zhvillojnë edhe mendimin kritik, aftësitë komunikuese, kreativitetin, bashkëpunimin dhe aftësinë për t’u përshtatur me situata të reja.
Kjo kërkon një qasje ndaj arsimit që shkon përtej mësimit mekanik dhe riprodhimit të informacionit. Një student duhet të jetë në gjendje të analizojë atë që mëson, të vërë në diskutim informacionin, të argumentojë qëndrimin e tij dhe të zbatojë njohuritë në situata konkrete.
Për këtë arsye, universiteti duhet të funksionojë si një hapësirë ku dija nuk merret si e mirëqenë, por shqyrtohet, diskutohet dhe zhvillohet përmes ndërveprimit akademik.
Universiteti nuk është vetëm vendi ku merret diploma
Një prej keqkuptimeve më të zakonshme rreth arsimit të lartë është reduktimi i përvojës universitare në ndjekjen e leksioneve, dhënien e provimeve dhe marrjen e diplomës. Në realitet, vitet e universitetit përfaqësojnë një periudhë formimi që ndikon në shumë aspekte të zhvillimit të individit.
Pikërisht gjatë kësaj periudhe, të rinjtë mësojnë të menaxhojnë përgjegjësitë, të punojnë në grup, të ndërtojnë marrëdhënie profesionale dhe të marrin vendime që ndikojnë në të ardhmen e tyre.
Aktivitetet jashtë auditorëve, projektet kërkimore, praktikat profesionale, konferencat dhe programet e shkëmbimit akademik janë pjesë e rëndësishme e këtij procesi. Ato krijojnë mundësi për të zbatuar njohuritë teorike dhe për të kuptuar më mirë kërkesat e profesionit që studenti synon të ushtrojë.
Po aq i rëndësishëm është edhe raporti mes studentëve dhe institucioneve akademike. Një mjedis universitar cilësor duhet të nxisë diskutimin, të vlerësojë iniciativën dhe t’u japë të rinjve mundësinë të marrin pjesë në jetën akademike, duke mos i trajtuar ata vetëm si marrës të informacionit.
Nga auditorët te shoqëria: Pse ka rëndësi zëri i studentëve?
Historia ka treguar se lëvizjet studentore kanë qenë shpesh pjesë e proceseve të rëndësishme të ndryshimit shoqëror. Studentët kanë luajtur rol në mbrojtjen e lirive demokratike, kërkesat për reforma arsimore dhe kundërshtimin e padrejtësive.
Edhe sot, angazhimi studentor nuk duhet parë vetëm përmes protestave apo reagimeve publike. Ai përfshin pjesëmarrjen në vendimmarrje, kontributin në komunitet, kërkimin shkencor, iniciativat sociale dhe diskutimin e çështjeve që ndikojnë në jetën e përditshme.
Një brez studentësh që mendon në mënyrë kritike dhe merr pjesë aktivisht në shoqëri është një prej faktorëve që ndikon në zhvillimin e institucioneve dhe të kulturës demokratike.
Kjo e bën arsimin universitar një proces me rëndësi jo vetëm individuale, por edhe kolektive. Formimi i një profesionisti të aftë është një arritje për individin, ndërsa formimi i një qytetari të përgjegjshëm është një kontribut për të gjithë shoqërinë.
Qiriazi dhe rëndësia e një formimi universitar përtej auditorëve
Me një traditë historike në fushën e arsimit që nis në vitin 1922, Kolegji Universitar Qiriazi e lidh misionin e tij akademik me një trashëgimi që ka në qendër dijen dhe rëndësinë e edukimit.
Sot, përgatitja e studentëve kërkon një ndërthurje mes formimit teorik, përvojës praktike dhe njohjes me zhvillimet bashkëkohore në fushat përkatëse. Përmes programeve të studimit, gjashtë laboratorëve, bashkëpunimeve me mbi 100 partnerë dhe mundësive të mobilitetit ndërkombëtar, Kolegji Universitar Qiriazi synon të krijojë një mjedis ku studentët të zhvillojnë njohuritë dhe aftësitë e nevojshme për rrugëtimin e tyre profesional.
Në këtë drejtim, rëndësi të veçantë marrin edhe mundësitë e shkëmbimit akademik përmes programeve si Erasmus+, të cilat u mundësojnë studentëve të përballen me sisteme të ndryshme arsimore dhe të zgjerojnë përvojën e tyre përtej mjedisit të zakonshëm universitar.
Tradita arsimore e një institucioni nuk matet vetëm me vitet e historisë së tij, por edhe me aftësinë për t’iu përgjigjur nevojave të brezave të rinj dhe për të krijuar mundësi që i përgatisin ata për të ardhmen.
Arsimi si mundësi, por edhe si përgjegjësi
Dita Ndërkombëtare e Studentëve është një kujtesë se e drejta për arsim dhe liria akademike nuk janë thjesht koncepte teorike. Ato janë kushte thelbësore për zhvillimin e individit dhe të shoqërisë.
Për studentët, kjo ditë është një ftesë për të qenë më shumë se spektatorë të procesit akademik: të kërkojnë dije, të bëjnë pyetje, të zhvillojnë ide dhe të marrin pjesë në mënyrë aktive në jetën universitare.
Për universitetet, është një moment reflektimi mbi përgjegjësinë për të krijuar mjedise ku potenciali i të rinjve mund të zhvillohet dhe ku dija shndërrohet në aftësi, iniciativa dhe kontribut konkret.
Sepse rëndësia e universitetit nuk qëndron vetëm te profesionistët që diplomon, por edhe te njerëzit që ndihmon të formohen. Dhe në fund, cilësia e një shoqërie lidhet ngushtë me mundësitë që ajo u jep studentëve të saj për të mësuar, për të menduar lirshëm dhe për të ndërtuar të ardhmen.