Më poshtë do të gjeni veprat që maturantët duhet të studiojnë për provimin e Letërsisë 2026
| Cikli i Kreshnikëve Cikli i Kreshnikëve, si pjesa më rëndësishme e epikës shqiptare.Rëndësia e Ciklit të Kreshnikëve për ruajtjen e identitetit kombëtar dhe të trashëgimisë kulturore të shqiptarëve. Vlerat artistike të Ciklit të Kreshnikëve. | Cikli i Kreshnikëve Nxënësi:vlerëson rëndësinë e Ciklit të Kreshnikëve për ruajtjen e identitetit kombëtar dhe të trashëgimisë kulturore të shqiptarëve;interpreton, analizon dhe gjykon për vlerat artistike të Ciklit të Kreshnikëve. |
| Homeri Iliada. Rëndësia e Homerit në letërsinë e mëvonshme. | Homeri “Iliada” Nxënësi:vlerëson rëndësinë e Homerit në letërsinë e mëvonshme;interpreton, analizon dhe gjykon për vlerat artistike të poemës “Iliada” |
| Eskili Prometeu i mbërthyer. Tiparet dalluese të krijimtarisë së Eskilit. | Eskili “Prometeu i mbërthyer”Nxënësi:interpreton, analizon dhe gjykon për vlerat artistike të tragjedisë “Prometeu i mbërthyer”;analizon tiparet dalluese të krijimtarisë së Eskilit. |
| Aligeri Ferri. Rëndësia e kësaj vepre. | Dante Aligeri “Ferri”Nxënësi:interpreton, analizon dhe gjykon për vlerat artistike të Ferrit;analizon vlerat, strukturën, filozofinë dhe rëndësinë e “Ferrit” |
| Shekspir “Hamleti”• Hamleti.Nxënësi: Rëndësia e Shekspirit në letërsinë botërore | Shekspir “Hamleti” Nxënësi:interpreton, analizon dhe gjykon për vlerat artistike të veprës “Hamleti”;vlerëson rëndësinë e krijimtarisë së Shekspirit në letërsinë botërore. |
| Gëte Fausti. Rëndësia e Gëtes në historinë shpirtërore dhe letrare të Gjermanisë dhe të Europës. | Gëte “Fausti” Nxënësi:vlerëson rëndësinë që ka krijimtaria e Gëtes në letërsinë gjermane dhe më gjerë;interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson tragjedinë “Fausti”. |
| Hygo Katedralja e Parisit.Hygoi si prijës i romantizmit. | Hygo “Katedralja e Parisit” Nxënësi:vlerëson rolin e Hygoit në letërsinë romantike dhe në letërsinë e mëvonshme franceze;interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson romanin “Katedralja e Parisit” |
| De Rada Këngët e Milosaos. Roli dhe rëndësia e De Radës në letërsinë arbëreshe të Rilindjes. | De Rada “Këngët e Milosaos”Nxënësi:vlerëson rolin dhe rëndësinë e De Radës në letërsinë arbëreshe të Rilindjes;interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson poemën “Këngët e Milosaos”;dallon tiparet e romantizmit që gjejnë shprehje në veprën e De Radës. |
| N. Frashëri Lulet e verës. Naim Frashëri, figura më përfaqësuese e Rilindjes Kombëtare Shqiptare. Kontributi i tij në çështjen kombëtare, si dhe në gjuhën e në letërsinë shqipe. | N. Frashëri “Lulet e verës” Nxënësi:vlerëson kontributin e Naim Frashërit në çështjen kombëtare dhe në lëvrimin e gjuhës shqipe;dallon tiparet e romantizmit që gjejnë shprehje në veprën e Naim Frashërit;interpreton, analizon dhe vlerëson poezitë e vëllimit poetik “Lulet e verës”. |
| Balzak Xha Gorio. Rëndësia e veprës së Balzakut në epokën e prozës realiste. | Balzak “Xha Gorio” Nxënësi:analizon dhe vlerëson rëndësinë e veprës së Balzakut në letërsinë franceze dhe më gjerë;interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson “Xha Gorio”;identifikon karakteristikat e personazhit realist në këtë roman. |
| Franc Kafka Metamorfoza Faktorët objektivë historikë që ndikuan në veprën e Kafkës. Qëndrimi i Kafkës ndaj vetmisë, zhgënjimit, tjetërsimit njerëzor, vdekjes. Veçoritë kryesore të krijimtarisë së Kafkës. Stili i Kafkës. | Franc Kafka “Metamorfoza” Nxënësi:• analizon faktorët objektivë historikë që ndikuan në veprën e Kafkës;interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson novelën “Metamorfoza”. |
| Lasgush Poradeci Ylli i zemrës, Poeti modern i shqipes. Vendlindja dhe dashuria në jetën e Poradecit. Mbështetja në trashëgiminë poetike të Naimit dhe në letërsinë moderne të Europës. | Lasgush Poradeci “Ylli i zemrës” Nxënësi:analizon risitë dhe origjinalitetin që solli Poradeci në poezinë shqipe;analizon motivet kryesore të poezisë së Poradecit;veçon dhe gjykon ndikimet që pati Poradeci nga krijimtaria e Naim Frashërit dhe nga poezia moderne e Evropës;interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson vëllimin poetik “Ylli i zemrës”. |
| Migjeni Novelat e qytetit të veriut. Vargjet e lira. Fryma e re që solli Migjeni në letërsinë shqipe (në formë dhe në përmbajtje), si p.sh.: shkëputja nga tradita, temat e ndaluara, vargu i lirë, shembja e kulteve politike, fetare etj. Njeriu në letërsinë e Migjenit (jeta në situata ekzistenciale). | Migjeni “Novelat e qytetit të veriut” dhe “Vargjet e lira” Nxënësi:vlerëson frymën e re që sjell Migjeni në letërsinë shqipe (në formë dhe në përmbajtje), si p.sh.: shkëputjen nga letërsia pararendëse,trajtimin e temave tabu, vargu i lirë etj.;portretizon njeriun në krijimtarinë e Migjenit, duke e krahasuar edhe me krijimtarinë e letërsisë së mëparshme, por edhe me letërsinë e kohës së tij;interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson vëllimin në prozë “Novelat e qytetit të veriut”;interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson vëllimin poetik “Vargjet e lira”. |
| Dritëro Agolli Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo. Risitë që solli Agolli në letërsinë shqipe. | Dritëro Agolli “Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo” Nxënësi:analizon risitë që solli Agolli në letërsinë shqipe;interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson romanin “Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo”. |
| Ismail Kadare Pallati i ëndrrave. Vendi që zë Kadare në letërsinë shqipe. Bota shqiptare në veprën e Kadaresë. | Ismail Kadare “Pallati i ëndrrave” Nxënësi:• veçon dhe analizon risitë që sjell Kadare në letërsinë shqipe;interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson romanin “Pallati i ëndrrave”. |
| Azem Shkreli Lirikë me shi Risitë që solli Shkreli në letërsinë shqipe. Tiparet e poezisë së Shkrelit. | Azem Shkreli “Lirikë me shi” Nxënësi:analizon dhe vlerëson risitë që solli Shkreli në poezinë shqipe;përcakton tiparet e poezisë së Shkrelit, si dendësia e mendimit, mjeshtëria e vargut dhe frazës poetike, çlirimi i unit lirik etj.;interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson vëllimin poetik “Lirikë me shi”. |
| Albert Kamy I huaji. Ekzistencializmi në artin e Kamysë. Absurdi i qenies njerëzore, vetmia etj. | Albert Kamy “I huaji” Nxënësi: formulon idenë e Kamysë për absurdin; analizon raportin: absurd, shpërfillje, shpresë, revoltë, në veprën e Kamysë; interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson romanin “I huaji” |
