March 23, 2026
veprat letrare

Më poshtë do të gjeni veprat që maturantët duhet të studiojnë për provimin e Letërsisë 2025


Cikli i Kreshnikëve

 

  • Cikli i Kreshnikëve, si pjesa më rëndësishme e epikës shqiptare.
  • Rëndësia e Ciklit të Kreshnikëve për ruajtjen e identitetit kombëtar dhe të trashëgimisë kulturore të shqiptarëve. Vlerat artistike të Ciklit të Kreshnikëve.

Cikli i Kreshnikëve

Nxënësi:

  • vlerëson rëndësinë e Ciklit të Kreshnikëve për ruajtjen e identitetit kombëtar dhe të trashëgimisë kulturore të shqiptarëve;
  • interpreton, analizon dhe gjykon për vlerat artistike të Ciklit të Kreshnikëve.

Homeri

  • Iliada.
  • Rëndësia e Homerit në letërsinë e mëvonshme.

Homeri “Iliada”

Nxënësi:

  • vlerëson rëndësinë e Homerit në letërsinë e mëvonshme;
  • interpreton, analizon dhe gjykon për vlerat artistike të poemës “Iliada”

Eskili

  • Prometeu i mbërthyer.
  • Tiparet dalluese të krijimtarisë së Eskilit.

Eskili “Prometeu i mbërthyer”

Nxënësi:

  • interpreton, analizon dhe gjykon për vlerat artistike të tragjedisë “Prometeu i mbërthyer”;
  • analizon tiparet dalluese të krijimtarisë së Eskilit.

Aligeri

  • Ferri.
  • Rëndësia e kësaj vepre.

Dante Aligeri “Ferri”

Nxënësi:

  • interpreton, analizon dhe gjykon për vlerat artistike të Ferrit;
  • analizon vlerat, strukturën, filozofinë dhe rëndësinë e “Ferrit”

Shekspir “Hamleti”

  • • Hamleti.
  • Nxënësi: Rëndësia e Shekspirit në letërsinë botërore

Shekspir “Hamleti” 

Nxënësi:

  • interpreton, analizon dhe gjykon për vlerat artistike të veprës “Hamleti”;
  • vlerëson rëndësinë e krijimtarisë së Shekspirit në letërsinë botërore.

Gëte 

  • Fausti. 
  • Rëndësia e Gëtes në historinë shpirtërore dhe letrare të Gjermanisë dhe të Europës.
Gëte “Fausti”
Nxënësi:
  • vlerëson rëndësinë që ka krijimtaria e Gëtes në letërsinë gjermane dhe më gjerë;
  • interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson tragjedinë “Fausti”.

Hygo

  • Katedralja e Parisit.
  • Hygoi si prijës i romantizmit.

Hygo “Katedralja e Parisit”
Nxënësi:

  • vlerëson rolin e Hygoit në letërsinë romantike dhe në letërsinë e mëvonshme franceze;
  • interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson
    romanin “Katedralja e Parisit”

De Rada

  • Këngët e Milosaos.
  • Roli dhe rëndësia e De Radës në letërsinë arbëreshe të Rilindjes.

De Rada “Këngët e Milosaos”

Nxënësi:

  • vlerëson rolin dhe rëndësinë e De Radës në letërsinë arbëreshe të Rilindjes;
  • interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson  poemën “Këngët e Milosaos”;
  • dallon tiparet e romantizmit që gjejnë shprehje në veprën e De Radës.

N. Frashëri

  • Lulet e verës.
  • Naim Frashëri, figura më përfaqësuese e Rilindjes Kombëtare Shqiptare.
  • Kontributi i tij në çështjen kombëtare, si dhe në gjuhën e në letërsinë shqipe.
N. Frashëri “Lulet e verës”
Nxënësi:
  • vlerëson kontributin e Naim Frashërit në çështjen kombëtare dhe në lëvrimin e gjuhës shqipe;
  • dallon tiparet e romantizmit që gjejnë shprehje në veprën e Naim Frashërit;
  • interpreton, analizon dhe vlerëson poezitë e vëllimit poetik “Lulet e verës”.
Balzak
  • Xha Gorio.
  • Rëndësia e veprës së Balzakut në epokën e prozës realiste.
Balzak “Xha Gorio”
Nxënësi:
  • analizon dhe vlerëson rëndësinë e veprës së Balzakut në letërsinë franceze dhe më gjerë;
  • interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson “Xha Gorio”;
  • identifikon karakteristikat e personazhit realist në këtë roman.

Franc Kafka 

  • Metamorfoza
  • Faktorët objektivë historikë që ndikuan në veprën e Kafkës.
  • Qëndrimi i Kafkës ndaj vetmisë, zhgënjimit, tjetërsimit njerëzor, vdekjes.
  • Veçoritë kryesore të krijimtarisë së Kafkës. Stili i Kafkës.
Franc Kafka “Metamorfoza”
Nxënësi:
  • • analizon faktorët objektivë historikë që ndikuan në veprën e Kafkës;
  • interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson novelën “Metamorfoza”.
Lasgush Poradeci
  • Ylli i zemrës,
  • Poeti modern i shqipes.
  • Vendlindja dhe dashuria në jetën e Poradecit.
  • Mbështetja në trashëgiminë poetike të Naimit dhe në letërsinë moderne të Europës. 
Lasgush Poradeci “Ylli i zemrës”
Nxënësi:
  • analizon risitë dhe origjinalitetin që solli Poradeci në poezinë shqipe;
  • analizon motivet kryesore të poezisë së Poradecit;
  • veçon dhe gjykon ndikimet që pati Poradeci nga krijimtaria e Naim Frashërit dhe nga poezia moderne e Evropës;
  • interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson vëllimin poetik “Ylli i zemrës”.
Migjeni
  • Novelat e qytetit të veriut.
  • Vargjet e lira.
  • Fryma e re që solli Migjeni në letërsinë shqipe (në formë dhe në përmbajtje), si p.sh.: shkëputja nga tradita, temat e ndaluara, vargu i lirë, shembja e kulteve politike, fetare etj.
  • Njeriu në letërsinë e Migjenit (jeta në situata ekzistenciale).
Migjeni “Novelat e qytetit të veriut” dhe “Vargjet e lira”
Nxënësi:
  • vlerëson frymën e re që sjell Migjeni në letërsinë shqipe (në formë dhe në përmbajtje), si p.sh.: shkëputjen nga letërsia pararendëse,
  • trajtimin e temave tabu, vargu i lirë etj.;
  • portretizon njeriun në krijimtarinë e Migjenit, duke e krahasuar edhe me krijimtarinë e letërsisë së mëparshme, por edhe me letërsinë e kohës së tij;
  • interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson vëllimin në prozë “Novelat e qytetit të veriut”;
  • interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson vëllimin poetik “Vargjet e lira”.
Dritëro Agolli
  • Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo.
  • Risitë që solli Agolli në letërsinë shqipe.
Dritëro Agolli “Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo”
Nxënësi:
  • analizon risitë që solli Agolli në letërsinë shqipe;
  • interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson romanin “Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo”.

Ismail Kadare 

  • Pallati i ëndrrave. 
  • Vendi që zë Kadare në letërsinë shqipe.
  • Bota shqiptare në veprën e Kadaresë.
Ismail Kadare “Pallati i ëndrrave”
Nxënësi:
  • • veçon dhe analizon risitë që sjell Kadare në letërsinë shqipe;
  • interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson romanin “Pallati i ëndrrave”.
Azem Shkreli
  • Lirikë me shi
  • Risitë që solli Shkreli në letërsinë shqipe.
  • Tiparet e poezisë së Shkrelit.
Azem Shkreli “Lirikë me shi”
Nxënësi:
  • analizon dhe vlerëson risitë që solli Shkreli në poezinë shqipe;
  • përcakton tiparet e poezisë së Shkrelit, si dendësia e mendimit, mjeshtëria e vargut dhe frazës poetike, çlirimi i unit lirik etj.;
  • interpreton, analizon, gjykon dhe vlerëson vëllimin poetik “Lirikë me shi”.

Lini një koment

Discover more from Matura Shtetërore 2026

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading