HISTORI
Shpërndajeni me shokët që të informohen: 
Më poshtë kemi publikuar nje material orientues për Maturantët rreth përmbajtjes së Provimit të Historisë, Matura 2020
Shkarkoje këtu – Përmbajtja e Tezës së Historisë, Matura 2020
Studimi i lëndës së historisë i ndihmon nxënësit të zhvillojnë një ndjenjë humanizmi të gjerë, të dallojnë diferencën midis supozimit dhe faktit, të respektojnë vërtetësinë e burimeve historike duke dalluar analogjinë false dhe duke peshuar pasojat që vijnë prej tyre.
Detyra e historisë është të orientojë nxënësit që të trajtojnë në mënyrë kritike një ngjarje të epokës së tyre dhe të së shkuarës si dhe të kuptojnë se kultura e tyre dhe kulturat e tjera përbëjnë rezultatin e një procesi historik.
Hartimi i testit për lëndën e historisë mbështetet tërësisht në programin orientues të Maturës Shtetërore. Programi orientues për përgatitjen e provimit të lëndës së historisë bazohet në:
- programet e lëndës së historisë bërthamë për klasën e 10-të;
- programet e lëndës së historisë bërthamë për klasën e 11-të;
- programin e lëndës së historisë me zgjedhje për klasën e 12-të.
Bazuar në programin orientues, përmbushja e kompetencave historike dhe kompetencave kyçe që një nxënës duhet të zotërojë përgjatë gjithë zhvillimit të lëndës, arrihet nëpërmjet 4 tematikave kryesore:
- Antikiteti;
- Mesjeta (shek. IV – XIV);
- Periudha moderne (shek. XV – fillimi i shekullit XX);
- Periudha bashkëkohore (1919 deri më sot)
Programi orientues i Maturës Shtetërore zbatohet me korrektësi nga specialistët dhe mësuesit e përfshirë në hartimin e pyetjeve të provimit të historisë. Specialistët e përfshirë në hartimin e pyetjeve të provimit të kësaj lënde, nuk mund përfshijnë në testim tema mësimore të cilat nuk janë parashikuar në programin orientues të Maturës Shtetërore.
Gjatë punës për përgatitjen e nxënësve për provimet e Maturës Shtetërore, është e rëndësishme që herë pas here mësuesi të zhvillojë testime me nxënësit, me teste që mund t’i hartojë vetë duke u bazuar në modelet e testeve që publikon QSHA-ja. Në përgatitjen për përmbushjen e rezultateve të të nxënit të programit orientues mund të përdoren tekstet mësimore të miratuara nga MASR-ja, si edhe materiale të tjera, që sigurojnë përmbushjen e rezultateve të të nxënit të programit orientues.
Disa nga kompetencat që janë testuar në provimin e historisë për Maturën Shtetërore 2019, të ndara sipas niveleve të vështirësisë, janë:
Rezultatet e të nxënit për nivelin e parë të vështirësisë:
- përcakton kohën dhe rrethanat e lindjes së qytetërimeve antike;
- përshkruan tiparet e artit, kulturës, shkencës dhe arsimit në qytetërimet antike;
- përshkruan thelbin e përmbajtjes së dokumenteve të rëndësishme historike;
- përcakton momentet kryesore të jetës dhe veprimtarisë së figurave të rëndësishme historike;
- identifikon tiparet kryesore të organizimit politik e shoqëror të të formacioneve të ndryshme me karakter shtetëror;
Rezultatet e të nxënit për nivelin e dytë të vështirësisë:
- shpjegon format e organizimit shtetëror në formacionet shtetërore antike;
- shpjegon dhe analizon faktet dhe burimet mbi origjinën, qytetërimin ilir, zhvillimin e tij ekonomiko-social dhe marrëdhëniet e tij me botën
- analizon rrethanat që shkaktuan “Zbulimet e mëdha gjeografike”;
- analizon rrethanat, shkaqet dhe pasojat e revolucioneve të mëdha (francez, amerikan etj.) në zhvillimin historik;
Rezultatet e të nxënit për nivelin e tretë të vështirësisë:
- vlerëson rëndësinë e të drejtës romake dhe kodit të Justinianit deri në ditët e sotme;
- vlerëson kontributin e mbretërive ilire dhe drejtuesve të tyre në zhvillimin e qytetërimit ilir;
- gjykon mbi rëndësinë e pashallëqeve të mëdha në procesin e shtet-formimit dhe ndërtimit të identitet kombëtar të shqiptarëve;
Struktura e testit
Testi i historisë ka në total 60 pikë, të cilat janë të ndara në këtë mënyrë:
- 20 pyetje me alternativa, të cilat kanë një total prej 20 pikësh;
- 13 pyetje të hapura, të cilat kanë një total prej 40 pikësh.
Testi për lëndën e historisë ndërtohet në mënyrë të tillë që të jenë të përfshira të tri nivelet e vështirësisë: niveli bazë (40%), niveli mesatar (40%) dhe niveli i lartë (20%). Njëkohësisht, edhe shpërndarja e pikëve në test bëhet në varësi të përqindjeve që zë çdo nivel vështirësie.
Më poshtë paraqitet tabela e specifikimeve të testit, e cila tregon shpërndarjen e pikëve të testit, në bazë të përqindjes së tematikave në programin orientues dhe niveleve të vështirësisë.
|
Nr. |
Tematikat |
Peshat
në % |
Nr.
pikëve |
Niveli
I – 40% |
Niveli
II- 40% |
Niveli
III – 20% |
| 1 | Antikiteti | 12 | 7 | 3 | 3 | 1 |
| 2 | Mesjeta | 13 | 8 | 3 | 3 | 2 |
|
3 |
Periudha moderne
shek. xv- fillimi i shek.xx |
25 |
15 |
6 |
6 |
3 |
|
4 |
Periudha
bashkëkohore |
50 |
30 |
12 |
12 |
6 |
| TOTALI | 100 | 60 | 24 | 24 | 12 | |
Në bazë të tabelës së specifikimeve, tematika që ka numrin më të madh të orëve (peshën më të madhe) në programin orientues të Maturës Shtetërore, në test përfaqësohet nga një numër më i madh pikësh. Për shembull, tematika “Periudha bashkëkohore ” që zë 50% të peshës së programit orientues është përfaqësuar në test me një numër më të madh pikësh.
Na ndiqni në Instagram: http://instagram.com/matura.shteterore
Llojet e pyetjeve
Pyetjet e testit të historisë hartohen mbi bazën e rezultateve të të nxënit dhe testojnë njohuritë dhe aftësitë e nxënësve në tematikat e paraqitura në programin orientues. Pyetjet që përdoren janë objektive, subjektive dhe të tipit të esesë.
Pyetjet objektive që janë përdorur janë pyetje me alternativa, ku nxënësi duhet të qarkojë alternativën e saktë.
Në pyetjet subjektive përfshihen pyetjet e strukturuara, të cilat janë pyetje të hapura, por që e kërkojnë përgjigjen në formë të strukturuar, pasi dhe kërkesat e pyetjes janë të tilla.
Pyetjet ese synojnë të testojnë aftësinë e nxënësve për të organizuar, integruar dhe shprehur idetë e tyre. Këto pyetje masin nivelet më të larta të të menduarit, të tilla si, vlerësimi dhe gjykimi personal, bazuar në argumentet/analizën që nxënësi parashtron gjatë zhvillimit të esesë.
Shpërndajeni me shokët që të informohen: