Stresi nga provimet

Bëjeni Share që të informoni shokët: Share-512.png

Stresi i shkaktuar nga provimet paraqet shqetësim të studentëve dhe ndikohet nga shumë faktorë.

Studimet kanë treguar se për shkak të ndikimit të stresit të provimeve tek studentët gjatë periudhës së provimeve kemi rritje të shkallës së inflamacioneve krahasuar me periudha kur nuk kanë provime.

Kjo ndodhë për shkak se stresi ndikon në sistemin imunitar të organizmit duke shkaktuar rënien e imunitetit.

Mënyra se si individi reagon dhe si ndihet gjatë periudhës së provimeve është individuale, d.m.th. gjithsecili e përjeton në mënyrën e tij, e cila është e veçantë. Kjo ndikohet nga shumë faktorë. Ne do të përmendim kalimthi disa prej tyre, si:

Eksperiencat e mëparshme individuale apo edhe të huazuara nga shoqëria apo ndonjë individ me eksperienca të ngjashme. Studenti do ta krijojë një ide se me çka do të ballafaqohet, si të reagojë, etj…

Struktura e personalitetit, poashtu e ka vulën e vet. Individët ekstravert më me lehtësi ballafaqohen me provime dhe kanë aftësi më të mira për të dhënë më shumë nga njohurit e fituara.

Për dallim prej tyre individët introvert e kanë më të vështirë ta bëjnë këtë prandaj edhe më lehtë mund të atakohen nga stresi. Individët me tendenca të fobisë sociale mund të kenë shkallë më të lartë të stresit gjatë periudhës së provimeve.

Faktorët e situatës përmbledhin vendin, kohën, peshën që ka provimi për individin, mënyra e testimit, faktorët që nuk janë të lidhur drejtpërsëdrejti me provimin, por që kanë ndikim tek individi.

Motivimi; mund të përmendim disa motive që ndërlidhen me provimet dhe që mund të kenë ndër lidhshmëri me stresin. Motivi për mbërritjen e suksesit, ka të bëjë me përpjekjet e studentit për t’u angazhuar sa më shumë me qëllim të mbërritjes dhe realizimit të synimeve të tij.

Është motiv social që orienton individin për rezultate pozitive. Motivi i afirmimit individual, ka të bëjë me përpjekje të vazhdueshme që individi të afirmohet, që puna dhe angazhimi i tij të vlerësohen e të çmohen nga të tjerët.

Motivi i aspiratës, individi mund të parashtrojë qëllime që mund të realizohen. Ka raste kur individi nuk është kritik ndaj vetes dhe vlerësimet e nivelit të aspiratës paraqesin para vetes qëllime më të mëdha, kurse aftësitë e tyre reale janë në disharmoni me këtë aspiratë. Në këto raste dështimi dhe mossuksesi janë më të shprehura. Motivacioni negativ, suksesi dhe dështimi përjetohen në mënyrë të ndryshme nga individ të ndryshëm.

Kjo ka ndikim vendimtar në qëndrimet dhe interesimet e individit për angazhimet tjera. Tendenca e individit që me çdo kusht të marrë vlerësim pozitiv pa ndonjë interesim për zotërimin e lëndës janë motive jo produktive.

Mësimdhënësi, po ashtu ka ndikim në stresin që lidhet me provimet. Për këtë arsye është e dëshirueshme që të marrin në konsideratë disa sugjerime si; krijimi i raporteve të mira paraprakisht, pra gjatë ligjëratave me studentët, kujdesi nga presionet i panevojshme, të eliminojnë presionin e kohës gjatë provimit, të ofrojnë sqarime të nevojshme, pastaj ofrimi i mundësive të barabarta, etj.

ezgif.com-gif-maker

Përfshirja e këtyre faktorëve që kanë të bëjnë me provimet, bënë që këto situata të shfaqen si komplekse, e si të tilla lehtë të manifestuara me stres të niveleve të ndryshme.

Provimet në vete paraqet situatën në të cilën individi/studenti do të vlerësohet për punën ose mos punën e tij, për një periudhë relativisht të gjatë. Dhe këtë individi vlerësimin do ta përjetojë si të kënaqshëm apo jo të kënaqshme, ai vlerësim do të jetë i përafërt apo do të dalloj nga pritje e individit/studentit.

Ndryshimet të cilat na bëjnë të kuptojmë se kemi të bëjmë me stres janë:

– Tendosje,
– Probleme me gjumë,
– Vështirësi në koncentrim,
– Djersitje,
– Vështirësi në frymëmarrje,
– Shtrëngim në gjoks,
– Reagim të traktit gastro-intestinal, etj.

Në rastet kur pritjet e studentit gjatë provimit kanë qenë më të larta se sa vlerësimi, ka mundësi që të kaloj nëpër situatë frustracioni, e cila në vete paraqet gjendje psikike të veçantë të njeriut e cila karakterizohet me pakënaqësi, tendosje psikike, mallëngjim i tepruar, pikëllim, etj.

Frustrimi mund të qëndrojë gjatë dhe të shkaktojë simptoma, e në rastet më të rënda edhe çrregullim psikik.

Me gjithë këto argumente të cekura më lartë duhet të pajtohemi me faktin se, stresi është një reagim natyror i organizmit ndaj presioneve të jashtme (provimeve në rastin tonë).

Stresi nga provimet zënë vend në grupin e streseve pozitive apo frytdhënëse, i cili në situata normale e kryen funksionin e mobilizimit të organizmit që të jetë më produktiv.

Disa këshilla si ta menaxhojmë stresin nga provimet:

▪ Ngritje e vetëbesimit,
▪ Ambient komodë në kuptim të përshtypjes që nuk ka arsye për frikë,
▪ Teknikat e menaxhimit të stresit; relaksimi, kreativiteti, etj.
▪ Menaxhimi i frymëmarrjes, etj.
▪ Krahas edukimit dhe aftësimit që individi e merr gjatë procesit edukativo arsimor të bazuar në kurrikulë, është me shumë rëndësi dhe edukimi jashtë kurrikulës.

Përjetimi që fitohet nga provimet do të krijojë një eksperiencë e cila shumë herë do t’i nevojitet individit në jetën e tij.

 

Bëjeni Share që të informoni shokët: Share-512.png

Matura 2020, Ministria e Arsimit publikon rregullat/ Jo celularë, rezultatet…

Bëjeni Share që të informoni shokët: Share-512.png

Ministria e Arsimit publikoi rregullat që do të zbatohen këtë vit lidhur me maturën shtetërore 2020.

MAS bën të ditur se me qëllim ndërgjegjësimin e maturantëve dhe zhvillimin e një procesi sa më të rregullt, Matura Shtetërore e këtij viti vjen me rregulla më strikte, sjell risi, si dhe rrit efikasitetin e përgjegjësinë në administrimin e provimeve.

Kështu MAS si rregull të parë rendit ndalimin e celularëve në provimet e Maturës.

Rezultatet e provimeve do të jepen brenda datës 30 qershor 2020, ndërsa korigjimet do të jenë digjitale.

Ja rregullat:

Bëjeni Share që të informoni shokët: Share-512.png

Matura 2020/ Ministria e Arsimit publikon datat, 4 provime brenda 10 ditëve

Bëjeni Share që të informoni shokët: Share-512.png

Ministria e Arsimit, Sportit dhe Rinisë ka publikuar datat e provimeve të maturës shtetërore për vitin shkollor 2019-2020.

Provimet do të nisin në datë 8 qershor me atë të gjuhës shqipe për t’u mbyllur në datë 18 qershor.

  1. Gjuhë e huaj në datë 8 qershor
  2. Gjuhë Shqipe në 11 qershor
  3. Matematika në 15 qershor
  4. Provimi me Zgjedhje në 18 qershor

Sipas MASR provimet do të fillojnë në orën 10:00 dhe do të zgjasin 2 orë e 30 minuta.

Matura Shtetërore e këtij viti vjen me rregulla më të ashpra se asnjëherë tjetër. Bllokuesi i valëve, që prej vitesh vihej në çdo mjedis provimi, nuk është parashikuar në rregullore. Thjesht, maturantët nuk do të kenë celular fare me vete. Kushdo që shkel rregullin, penalizohet nga pjesëmarrja në provim.

Bëjeni Share që të informoni shokët: Share-512.png

 

Shkollat profesionale, kriteret për provimet e Maturës 2020

Bëjeni Share që të informoni shokët: Share-512.png

Maturantët e shkollave profesionale do të japin si provim me zgjedhje në Maturën Shtetërore 2020 lëndën e Teorisë profesionale të integruar, të përzgjedhur sipas profilit të shkollës që kanë frekuentuar. Në udhëzimin e miratuara nga Ministria e Arsimit, Sportit dhe Rinisë, si dhe nga Ministria e Financave dhe Ekonomisë, janë përcaktuar kriteret se si do të zhvillohen provimet e maturës për nxënësit që kryejnë gjatë këtij viti studimet e shkollës së mesme, si dhe maturantët e viteve të shkuara. Sipas udhëzimit, provimet e Maturës Shtetërore Profesionale 2020, janë: tre provime të detyruara në lëndën e gjuhës shqipe dhe letërsisë, matematikës, gjuhës së huaj, si dhe lënda me zgjedhje e teorisë profesionale të integruar, sipas drejtimit apo profilit që maturanti ka ndjekur në shkollë.  Sipas afateve të përcaktuara, maturantët në datën 8 qershor 2020 do të zhvillojnë provimin e gjuhës së huaj, në datën 11 qershor provimin e gjuhë shqipe dhe letërsisë, për të vijuar më tej në datën 15 qershor me testimin e matematikës,teksa në datën 18 qershor do të zhvillojnë provimin e fundit në lëndën teori profesionale e integruar. Edhe për këtë kategori maturantësh, administrimi i provimeve të Maturës Shtetërore Profesionale 2020 do të bazohet në rregulloren e miratuar pak më herët nga dikasteri i arsimit.

Kriteret për testimin e gjuhës së huaj

Në udhëzim saktësohet se testi i gjuhës së huaj (D3) edhe për shkollat profesionale do të hartohet në përputhje me gjuhën, e cila në planin mësimor të arsimit të mesëm profesional trajtohet si gjuhë e huaj e parë. Testi i provimit të jetë në nivelin gjuhësor që përcaktohet në kurrikul në përfundim të arsimit të mesëm profesional. Për kandidatët e viteve të kaluara (kryesisht të të Maturave Shtetërore 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 dhe 2019) që kanë rezultuar jokalues në provimin e gjuhës së huaj, duhet ta rijapin sërish këtë provim përgjatë sezonit të provimeve të 2020-s këtë provim. Ndërsa kandidatët e tjerë (të Maturave Shtetërore para vitit 2014) që aplikojnë me A1Z, nuk do ta rijapin provimin e detyruar të gjuhës së huaj.

Programet orientuese

Provimet e detyruara gjuhë shqipe dhe letërsi, matematikë, gjuhë e huaj e parë dhe programet orientuese të tyre do të të mbështeten në programet ekzistuese të kulturës së përgjithshme të arsimit profesional. Ndërsa provimet e detyruara të teorisë profesionale të integruar, mbështeten në programet orientuese të publikuara në faqen e Agjencisë Kombëtare të Arsimit Formimit Profesional dhe Kualifikimeve. Kandidati, i cili rezulton mbetës në të paktën njërin prej provimeve të detyruara të maturës së vitit 2020, duhet ta rijapë atë sërish në sezonin e vjeshtës që të pajiset më pas me diplomë të përfundimit të shkollës së mesme, çka më pas i hap udhë edhe garës për studimet e larta në institucionet publike dhe private të arsimit të lartë në vend.

Kushtet për maturantët e viteve 2013-2016

Autoritetet e arsimit kanë sqaruar edhe kushtet e dhënies së provimit me zgjedhje për maturantët që kanë kryer studimet e shkollës së mesme në maturat e viteve të shkuara. Konkretisht, kandidati që në Maturën Shtetërore 2013- 2016 ka zgjedhur teorinë profesionale të integruar dhe është kalues, do të pajiset me diplomën e Maturës Shtetërore Profesionale, pavarësisht se mund të rezultojë jokalues në një apo dy provimet e tjera me zgjedhje. Ndërsa në rastet kur ka zgjedhur teorinë profesionale të integruar dhe rezulton mbetës, duhet të rijapë provimin e detyruar të teorisë profesionale të integruar gjatë Maturës 2020, pavarësisht rezultateve të provimeve të tjera me zgjedhje. Gjithashtu bëhet e ditur se kur këta kandidatë kanë zgjedhur dy apo tri lëndë me zgjedhje përgjatë maturave 2013-2016, te të cilat nuk përfshihet Teoria profesionale e integruar, duhet të japë provimin e detyruar të teorisë profesionale të integruar, pavarësisht rezultateve të provimeve të tjera me zgjedhje.

Kushtet për maturantët e para 2011-s

Për kandidatët që kanë marrë Dëftesë pjekurie para vitit 2011 dhe dëshirojnë të aplikojnë për studime në institucionet e arsimit të lartë,  bëhet e ditur se do t’u njihen provimet e detyruara ose provimet e njëvleftshme me to, të njësuara nga njësitë arsimore vendore. Këta kandidatë, në rastet kur nuk ka dhënë provimin e Teorisë profesionale të integruar ose e kanë dhënë dhe nuk kanë rezultuar kalues, kanë të drejtë të japin këtë provim, kur e kanë të nevojshme për plotësimin e kritereve të pranimit të përcaktuara nga institucionet e arsimit të lartë.

Hartimi i testeve dhe skema e vlerësimit

Provimet e detyruara dhe me zgjedhje të Maturës Shtetërore 2020 do të fillojnë në orën 10:00 dhe zgjasin 2 orë e 30 minuta. Testet e provimeve të detyruara dhe të provimit me zgjedhje hartohen, administrohen dhe vlerësohen nga Qendra e Shërbimeve Arsimore (QSHA). Testi për secilin nga provimet e detyruara dhe të provimit me zgjedhje vlerësohet me 60 pikë maksimale. Ndërkohë që për të qenë kalues, maturantët duhet të grumbullojnë detyrimisht 25 për qind të totalit të pikëve me të cilat vlerësohet testi. Maturantët apo kandidatët që rezultojnë mbetës në provimet e Maturës Shtetërore 2020, i rijapin provimet në sesionin e dytë. Institucionet e arsimit të mesëm të lartë  do të organizojnë konsultimet në ndihmë të nxënësve maturantë për provimet e Maturës Shtetërore, sipas një kalendari të miratuar nga zyrat vendore të arsimit parauniversitar. Këto konsultime do të jenë objekt monitorimi nga Drejtoria Rajonale e Arsimit Parauniversitar.

Bëjeni Share që të informoni shokët: Share-512.png

Procesi mësimor përfundon më 20 dhjetor, nis më 6 janar 2020

Rikthimi në bankat e shkollës, për shumë nxënës por edhe mësues vazhdon të jetë e vështirë, pas gjendjes së rënduar psikologjike ardhur nga tërmeti i datës 26 nëntor, sidomos në zonat e prekura si Durrësi.
Ndërkohë, ministrja e arsimit, znj.Besa Shahini dha urdhër të prerë se mësimi do të niste të hënën e 9 dhjetorit, me ndonjë përjashtim tek-tuk.
Vetëm 11 ditë mësimi për nxënësit, dhe fillojnë pushimet e festave të fundvitit, 11 ditë të cilat fare mirë mund të ishin shfrytëzuar për qetësimin e tyre pranë familjes dhe njëkohësisht për ekzaminime më konkrete për dëmet e shkaktuara në shkolla.

Megjithatë, data e përfundimit të procesit mësimor për vitin 2019 është bërë e ditur nga drejtori i përgjithshëm i arsimit parauniversitar, z.Selman Hodaj.
“Në vijim të Urdhrit të Përbashkët Nr. 220, datë 11.04.2019 “Për miratimin e strukturës së vitit shkollor 2019-2020 në sistemin arsimor parauniversitar. Ju bëjmë me dije se procesi mësimor përfundon më datë 20 dhjetor 2019 dhe fillon në datën 06 janar 2020.”, bën me dije z.Hodaj.
Nga ana tjetër, një problematikë e ngritur nga ana e çdo drejtorie shkolle ka qenë në lidhje me orët e humbura, specifikisht për maturantët, të cilët në fakt, e përfundojnë vitin kalendarik shumë më herët se nxënësit e tjerë, për t’u përgatitur për provimet e maturës.
Në lidhje me zëvendësimin e këtyre orëve të humbura gjatë kësaj periudhe, bëhet me dije nga instancat drejtuese të arsimit parauniversitar, se institucionet arsimore do të njoftohen në muajin Janar 2020.

Formulari A1Z/ Hapat si duhet të veprojnë maturantët e viteve të shkuara!

Kandidatët që kanë kryer shkollën e mesme gjatë viteve të shkuara mund të rikthehen në garë për studimet e larta gjatë vitit të ri akademik 2020-2021. Për të marrë pjesë në këtë garë, këta kandidatë duhet të plotësojnë formularin A1Z, sipas afateve të përcaktuara nga Qendra e Shërbimeve të Arsimit.

Autoritetet e kësaj qendre bëjnë me dije se plotësimi i këtij formulari online nis zyrtarisht ditën e hënë me datën 9 dhjetor. Aplikimi me formularin A1Z do të vijojë në datën 9 dhjetor me kandidatët e Drejtorisë Rajonale të Arsimit Parauniversitar Durrës, për të vijuar një ditë më pas me ata të Fierit, në datën 11 me të Korçës, si dhe në datën 12 dhjetor me kandidatët e Lezhës.

Në udhëzimin e shpallur më herët nga dikasteret përgjegjëse të arsimit të lartë, janë përcaktuar edhe kushtet se si duhet të plotësohet ky formular nga kjo kategori maturantësh, në të cilin do të hedhin të dhënat përkatëse në lidhje me rezultatet e marra në provimet e detyruara dhe ato me zgjedhje të viteve të shkuara.

Shkollat ku duhet të plotësoni formularin!

Plotësimi i formularit A1Z nga maturantët e viteve të mëparshme do të bëhet online. Maturantët duhet të paraqiten në institucionet ku kanë kryer studimet e shkollës së mesme për të ndjekur procedurat e aplikimit.

Për të bërë plotësimin e këtij formulari, këta kandidatë duhet që të paraqesin një kopje të noterizuar të Dëftesës së Pjekurisë dhe vërtetimin me notat e të gjitha viteve të shkollës së mesme me fotografi, certifikatë të maturës me notat gjitha viteve të lëshuar nga drejtori i shkollës sipas regjistrit të amzës, apo dokumentin të lëshuar nga Arkivi i Shtetit.

Për shkollat profesionale dhe shkollat e mesme të orientuara, në rastet kur kandidati ka fituar Dëftesën e pjekurisë, si provime të detyruara njihen: Letërsia dhe matematika, nëse janë dhënë dhe janë fituar, si dhe një ose dy nga provimet në mungesë të letërsisë dhe të matematikës, sipas planit mësimor të shkollës së tyre. Më pas, drejtoria arsimore përcakton provimet, rezultatet e të cilave do të mbarten në sistem në vend të letërsisë dhe matematikës.

Ja kush mund të plotësojë formularin A1Z!

Sipas udhëzimeve të shpallura nga MASR saktësohet se kandidatët nuk lejohen të rijapin provim me zgjedhje, nëse në maturat e viteve të mëparshme kanë marre rezultate jo më të ulëta se sa nota 4.50. Në rastet kur kandidati e ka dhënë më shumë se një herë një lëndë, në provimet me zgjedhje i njihet vetëm rezultati i vitit të fundi. Çka do të thotë se këta kandidatë hyjnë në garë duke mbartur rezultatet e fituara në këto provime gjatë maturave të shkuara. Zgjedhja e lëndës që do të mbartin bëhet sipas preferencave individuale.

“Këtë formular mund ta plotësojnë kandidatët që kanë përfunduar shkollën e mesme para 2020-s dhe që kanë detyrim për të dhënë një, ose disa provime të maturës. Po ashtu mund ta plotësojnë kandidatët që kanë kryer arsimin e mesëm jashtë vendit, të cilët pasi kanë bërë njehsimin e diplomës në komisionin përkatës të QSHA-së dhe rezulton se kanë detyrimin për të dhënë një, ose disa provime të maturës. Plotësimi i formularit mund të bëhet edhe nga kandidatët që kanë përfunduar shkollën e mesme në Shqipëri, ose jashtë vendit, që nuk kanë detyrim për të dhënë provime të Maturës 2020, por që dëshirojnë të vazhdojnë studimet në universitetet publike, apo private përgjatë vitit të ri akademik. Plotësimi i këtij formulari do të ndiqet nga një mësues mbikëqyrës, i cili do t’ju ndihmojë në kryerjen e procedurave për plotësimin korrekt të të dhënave të kërkuara.

Dokumentet që duhet të paraqisni

Për të bërë plotësimin e formularit A1Z, kandidati duhet të paraqesë ke mbikëqyrësi një vërtetim të lëshuar nga Komisioni i Maturës Shtetërore dhe Zyrës Vendore të Arsimit, i cili pasqyron provimet që ai ka dhënë, si dhe rezultatet që ka marrë në to. Vërtetimi krahas gjeneraliteteve duhet të ketë edhe këto të dhëna: provimet e detyruara dhe notat e përshkallëzuar të marrë në secilin prej tyre, si dhe notën e përshkallëzuar të marrë në provimin lëndës me zgjedhje. Sipas kushteve të përcaktuara, maturantët që në maturat e shkuara kanë dhënë provime me zgjedhje dhe rezultojnë kalues në të nuk kanë më detyrim që të japin provim me zgjedhje.

Ata mund të mbartin rezultatin e kësaj lëndë sipas preferencës së tyre. Ndërsa maturantët që në maturat para 2011-s nuk kanë dhënë provim me zgjedhje nuk kanë detyrim që të japin më këtë lëndë, me përjashtim vetëm të rasteve, në të cilat kjo përcaktohet nga shkollat e larta si detyrim për konkurrim. Ndërsa kandidatët që kanë përfunduar shkollën e mesme profesionale duhet të mbartin lëndën e teorisë profesionale të integruar nëse e kanë dhënë dhe kanë rezultuar kalues në të, ose duhet që të rihapin këtë lëndë në përputhje me indeksin e profilit të degës nëse nuk kanë dhënë më parë, ose kanë rezultuar mbetës.

Kandidatët që kanë përfunduar shkollën e mesme para 2014-s, por që nuk janë pajisur me Dëftesë pjekurie, apo Diplomë mature nuk e japin gjuhën e huaj si provim të detyruar. Pasi kanë fituar provimet e maturës, ata marrin diplomë dhe certifikatën përkatëse. Çdo maturant që nuk rezulton kalues në provimet e maturës në sezonin e muajit qershor ka të drejtë që t’i japë sërish po sipas të njëjtave kushte në sezonin e vjeshtës. Në maturat e para 2020-s, kur maturanti ka dhënë më shumë se një herë një lëndë në provimet me zgjedhje i njihet vetëm rezultati i vitit të fundit.

Kushtet për mbartjen e notës së provimit me zgjedhje:

  • Kandidatët e Maturës Shtetërore 2014-2019 duhet të kenë dhënë edhe provimin e gjuhës së huaj. Nëse janë vlerësuar kalues nuk do të japin më këtë provim, por mbartin rezultatin e saj. Në formular ata do të deklarojnë edhe notën e shkallëzuar të këtij provimi D3.
  • Kandidati zgjedh nga lista lëndën me zgjedhje që do të mbartë dhe shënon vitin kur e ka dhënë, si dhe notën e shkallëzuar që ka marrë në të dhe që i njihet, apo i është konvertuar nga komisionet përkatëse për këtë lëndë.
  • Nëse lënda me zgjedhje e mbartur është dhënë disa herë provim, do të mbartet nota e marrë në vitin e fundit.
  • Kandidati që mbart nga maturat 2006-2019 një lëndë me zgjedhje nuk do të japë më provime të tjera me zgjedhje.
  • Kandidati që në maturat 2012-2018 ka dhënë dy lëndë me zgjedhje dhe është shpallur kalues në njërën prej tyre e mbart atë, çka do të thotë se nuk ka pse jep më provim me zgjedhje në Maturën 2020.
  • Kandidati që në Maturën Shtetërore 2012 ka dhënë tre lëndë me zgjedhje dhe është shpallur kalues në të paktën një lëndë mund të mbartë atë sipas dëshirës.
  • Kandidati që ka marrë Dëftesë pjekurie para vitit 2011 dhe dëshiron të aplikojë për studime në institucionet e arsimit të lartë në vendin tonë, por nuk ka mbartur lëndë me zgjedhje nga maturat 2006-2019 nuk ka detyrim për të dhënë provim të tillë. Këtë lëndë kanë të drejtë ta japin vetëm në rastet kur është e nevojshme për të plotësuar kriteret e pranimit të përcaktuara nga institucionet e arsimit të lartë.
  • Kandidati që ka mbaruar shkollën e mesme profesionale mbartin lëndën e Teorisë Profesionale të Integruar nëse e ka dhënë dhe ka rezultuar kalues. Mund të duhet që të rijapë një lëndë të Teorisë Profesionale të Integruar në përputhje me indeksin e profilit të degës që ata kanë kryer shkollën e mesme, nëse nuk e kanë dhënë ose kanë rezultuar jo kalues.